AI w onkologii
Badania i newsy, w których sztuczna inteligencja jest metodą — diagnostyka, odkrywanie leków, patomorfologia, wspomaganie decyzji klinicznych.
Pierwsza faza 3 zakończona sukcesem dla spersonalizowanej szczepionki mRNA w czerniaku (INTerpath-001)
Badanie fazy 3 INTerpath-001 osiągnęło pierwszorzędowy punkt końcowy — przeżycie wolne od nawrotu (RFS) — oraz kluczowy drugorzędowy, przeżycie wolne od przerzutów odległych (DMFS), u 1137 chorych po doszczętnej resekcji czerniaka skóry w stadium IIB-IV, przydzielonych w stosunku 2:1 do spersonalizo…
Czytaj więcej →Obliczalne podłużne ścieżki pacjentów tworzone z ustrukturyzowanych i nieustrukturyzowanych danych elektronicznej dokumentacji medycznej
Zestaw dużych, wstępnie wytrenowanych modeli językowych wykazał zdolność do dokładnego wyodrębniania obliczalnych danych klinicznych z nieustrukturyzowanej elektronicznej dokumentacji medycznej i integrowania ich w grafy wiedzy odwzorowujące podłużne ścieżki pacjentów. System ułatwia analizę rzeczyw…
Czytaj więcej →Klinicznie zorientowany model fundamentalny do śródoperacyjnej diagnostyki patomorfologicznej
CRISP, model fundamentalny oparty na analizie obrazu i wytrenowany wyłącznie na preparatach mrożonych, w ocenie autorów przewyższył istniejące modele fundamentalne we wspomaganiu śródoperacyjnych decyzji terapeutycznych. Model przeszedł walidację obejmującą prospektywną kohortę pacjentów. Specjaliza…
Czytaj więcej →Model AI przewiduje, które leki na raka piersi działają najskuteczniej
Model sztucznej inteligencji wytrenowany na milionach pomiarów białek przewiduje, które leki będą najskuteczniejsze w próbkach tkankowych pobranych od pacjentek z potrójnie ujemnym rakiem piersi. Skuteczność leków ocenia bezpośrednio z profilowania proteomicznego materiału biopsyjnego, w podtypie o …
Czytaj więcej →Uczenie grafowe sterowane bliskością ujawnia antygeny sąsiedztwa związane z nowotworami
Atlas mapowania bliskości białek na powierzchni komórek nowotworowych zdefiniował nową klasę celów terapeutycznych — antygeny sąsiedztwa związane z guzem, czyli białka błonowe, których przestrzenna kolokalizacja na komórkach rakowych odróżnia je od tkanki zdrowej. Badanie ujawniło związane z chorobą…
Czytaj więcej →Operacyjny model wirtualnej komórki oparty na proteomice perturbacyjnej
Naukowcy opracowali ProteinTalks — model wirtualnej komórki zbudowany na podstawie czasowych pomiarów białkowych w systematycznie perturbowanych liniach komórkowych raka piersi, umożliwiający obliczeniowe przewidywanie w różnorodnych zadaniach odkrywania leków. Model wykorzystuje wielkoskalową prote…
Czytaj więcej →Nowy „atlas" genomu DeepMind mapuje skutki wszystkich 9 miliardów mutacji ludzkich genów
Model AlphaGenome firmy DeepMind przewiduje obliczeniowo funkcjonalne skutki wszystkich około 9 miliardów możliwych wariantów jednonukleotydowych w ludzkim genomie — dla każdej zmiany litery DNA szacuje wpływ na ekspresję genów, splicing i elementy regulatorowe. W onkologii ma to być wsparcie w inte…
Czytaj więcej →Od algorytmów do wyników leczenia — wnioski z jednego z pierwszych randomizowanych badań klinicznych nad AI w medycynie
Komentarz w Nature Medicine postuluje, że kolejna generacja medycznej sztucznej inteligencji powinna być oceniana nie pod kątem dorównania klinicystom, lecz na podstawie rzeczywistej poprawy wyników leczenia pacjentów w zintegrowanych systemach człowiek–AI. Autorzy wyciągają wnioski z pierwszych uko…
Czytaj więcej →Sztuczna inteligencja jako wsparcie decyzji po endoskopowej resekcji wczesnego raka żołądka — co mówią dowody
Przegląd w Clinical Endoscopy analizuje, jak uczenie maszynowe może wspierać decyzję podejmowaną po endoskopowej resekcji wczesnego raka żołądka: dołożyć gastrektomię z limfadenektomią czy obserwować. Problem jest realny — przerzuty do węzłów chłonnych występują w około 5-10% wczesnych raków żołądka…
Czytaj więcej →Modele językowe zgodziły się z decyzją konsylium w 71% przypadków raka tarczycy, a rozbieżności skupiły się w sytuacjach złożonych
W prospektywnym badaniu jednoośrodkowym zanonimizowane dane 59 kolejnych chorych na raka tarczycy, omawianych przez konsylium wielodyscyplinarne, przedstawiono dwóm ogólnego przeznaczenia modelom językowym. ChatGPT 5.2 był zgodny z decyzją konsylium w 71,2% przypadków (42/59, kappa 0,623), a Gemini …
Czytaj więcej →Sztuczna inteligencja generatywna w projektowaniu szczepionek neoantygenowych — przegląd możliwości i ograniczeń
Przegląd opublikowany w Biotechnology Advances (01.09.2026) podsumowuje, w czym modele generatywne mogą pomóc przy projektowaniu terapeutycznych szczepionek neoantygenowych: w wyszukiwaniu antygenów guza, szeregowaniu kandydatów według przewidywanej immunogenności i komponowaniu konstruktów wieloepi…
Czytaj więcej →SlideChat — multimodalny asystent sztucznej inteligencji do analizy pełnych preparatów histopatologicznych w różnych typach nowotworów
Chen i współpracownicy opracowali SlideChat — multimodalnego asystenta opartego na generatywnej sztucznej inteligencji do analizy całych preparatów histopatologicznych, przetestowanego w 27 zadaniach patologicznych obejmujących 33 typy nowotworów. Eksperci patomorfolodzy ocenili system jako kliniczn…
Czytaj więcej →Kwantyfikacja limfocytów naciekających guz za pomocą sztucznej inteligencji u pacjentek z potrójnie ujemnym rakiem piersi: niezależne badanie walidacyjne
Niezależna walidacja zewnętrzna (badanie CATALINA) sprawdziła, czy komputerowa ocena limfocytów naciekających guz (cTIL) dorównuje ocenie patomorfologa u chorych na potrójnie ujemnego raka piersi. Zebrano dane 1759 chorych z siedmiu randomizowanych badań uzupełniających, z czego 1356 miało komplet d…
Czytaj więcej →Ręczna, cyfrowa i oparta na AI ocena limfocytów naciekających guz: analiza wtórna badania APHINITY
W analizie wtórnej randomizowanego badania APHINITY u pacjentek z wczesnym rakiem piersi HER2-dodatnim wystandaryzowana ręczna ocena limfocytów naciekających zręb guza (sTIL) okazała się powtarzalna, a metody cyfrowe i oparte na sztucznej inteligencji zapewniły spójną stratyfikację prognostyczną i p…
Czytaj więcej →Pierwszy udany zabieg usunięcia guza mózgu wspomagany sztuczną inteligencją uratował wzrok brytyjskiego pacjenta
Neurochirurdzy z londyńskiego National Hospital for Neurology and Neurosurgery przeprowadzili opisywany jako pierwszy na świecie zabieg usunięcia guza mózgu wspomagany sztuczną inteligencją analizującą obraz operacyjny w czasie rzeczywistym, a nie wyłącznie skany wykonane przed operacją. Guz znajdow…
Czytaj więcej →Oparty na wiedzy framework sztucznej inteligencji do przewidywania odpowiedzi pojedynczych komórek na nieprofilowane leki
Feng i współpracownicy zaprezentowali MAP — framework sztucznej inteligencji integrujący wiedzę o mechanizmach biologicznych w celu przewidywania odpowiedzi pojedynczych komórek na perturbacje chemiczne, w tym na leki dotąd nieprofilowane. System wykazał lepszą zdolność generalizacji na nietestowane…
Czytaj więcej →Spersonalizowana szczepionka mRNA Moderny a nawroty czerniaka: co naprawdę pokazało badanie 2b fazy i co dalej
Spersonalizowana szczepionka mRNA-4157 (V940) w skojarzeniu z pembrolizumabem po doszczętnej resekcji czerniaka wydłużyła czas wolny od nawrotu wobec samego pembrolizumabu w randomizowanym badaniu fazy 2b KEYNOTE-942 (Lancet 2024, n=157: 107 vs 50 chorych). Po 18 miesiącach bez nawrotu pozostawało 7…
Czytaj więcej →Uczenie transferowe z rekalibrowaną korektą rozkładu zmiennych do predykcji przeżycia w warunkach przesunięcia kowariancyjnego
CoxRTL to nowa metoda uczenia transferowego z rekalibracją, która wykorzystuje dane z dużych zewnętrznych kohort do poprawy predykcji przeżycia modelem Coxa, gdy docelowy ośrodek dysponuje ograniczonymi danymi treningowymi i nie ma dostępu do wyników klinicznych w fazie wdrożenia. Podejście to bezpo…
Czytaj więcej →Lokalny agent AI przenosi wiedzę konsylium onkologicznego do nowotworów hematologicznych
W Nature Cancer opisano agenta AI wdrażanego lokalnie, w infrastrukturze samego ośrodka, który ma odwzorowywać pracę wielodyscyplinarnego konsylium w nowotworach hematologicznych. Lokalne wdrożenie oznacza, że dane pacjentów nie opuszczają szpitala — to główna deklarowana przewaga nad rozwiązaniami …
Czytaj więcej →Wspomaganie onkologicznych badań klinicznych za pomocą sztucznej inteligencji
Obszerny przegląd opublikowany w Nature Reviews Clinical Oncology analizuje możliwości zastosowania sztucznej inteligencji na każdym etapie onkologicznych badań klinicznych w celu zmniejszenia ich wysokiego odsetka niepowodzeń i poprawy uogólnialności wyników. Autorzy wskazują obszary, w których AI …
Czytaj więcej →Ta strona ma charakter edukacyjny — nie stanowi porady medycznej i nie zastępuje konsultacji z onkologiem. Decyzje diagnostyczne i terapeutyczne podejmuje wyłącznie lekarz specjalista.