Radioterapia protonowa
Radioterapia protonowa to odmiana teleradioterapii, w której zamiast promieniowania rentgenowskiego wykorzystuje się rozpędzone protony; oddają one większość energii na ściśle określonej głębokości i tam się zatrzymują, więc tkanki położone za guzem otrzymują znikomą dawkę. W dużym badaniu obserwacyjnym ciężkie działania niepożądane występowały ponad dwukrotnie rzadziej niż przy klasycznym napromienianiu, przy podobnych odsetkach przeżycia i kontroli choroby; trwają randomizowane badania 3. fazy bezpośrednio porównujące obie metody. Terapia wymaga specjalistycznej, kosztownej aparatury i jest dostępna tylko w ograniczonej liczbie ośrodków.
Jak działa
Stosowana w
Struniak i chrzęstniakomięsak podstawy czaszki oraz kręgosłupa: PDQ NCI wymienia protonoterapię jako element standardowego leczenia struniaka po zabiegu operacyjnym.
Mięsaki tkanek miękkich u dzieci i młodych dorosłych w lokalizacjach przykręgosłupowych i przypodstawnych, gdzie liczy się ograniczenie dawki na narządy krytyczne i ryzyka nowotworów wtórnych.
Czerniak błony naczyniowej — protonoterapia jako leczenie oszczędzające gałkę oczną, alternatywa dla brachyterapii płytkowej.
Wyściółczak u dziecka — protony ograniczają dawkę w rozwijającym się mózgu poza obszarem guza, co ma znaczenie dla późnych następstw neuropoznawczych.
Napromienianie osi mózgowo-rdzeniowej protonami u dzieci z rdzeniakiem zarodkowym pozwala ograniczyć dawkę na ślimak, serce i tarczycę przy skuteczności porównywalnej z techniką fotonową.