Cancer3.AITerapie nowotworówChemioterapia › Chemioterapia dootrzewnowa (HIPEC)

Chemioterapia dootrzewnowa (HIPEC)

HIPEC, czyli dootrzewnowa chemioterapia perfuzyjna w hipertermii, polega na podaniu podgrzanych cytostatyków bezpośrednio do jamy brzusznej, zwykle tuż po operacji usunięcia wszystkich widocznych ognisk nowotworu z otrzewnej. Metodę stosuje się u wybranych chorych, u których nowotwór — na przykład rak jajnika, jelita grubego czy wyrostka robaczkowego — rozsiał się po powierzchni otrzewnej. W badaniu III fazy u chorych na raka jajnika w stopniu III dodanie HIPEC do interwałowej operacji cytoredukcyjnej wydłużyło medianę przeżycia całkowitego z 33,9 do 45,7 miesiąca bez istotnego wzrostu ciężkich powikłań; rola metody w innych sytuacjach klinicznych jest nadal przedmiotem badań.

Jak działa

Po zakończeniu operacji cytoredukcyjnej, podczas której chirurg usuwa wszystkie widoczne ogniska nowotworu, do jamy brzusznej wprowadza się roztwór cytostatyku — na przykład cisplatyny — podgrzany do około 41–43°C; krąży on w niej przez 30–120 minut, a dobór leku zależy od typu nowotworu. Takie podanie zapewnia na powierzchni otrzewnej znacznie wyższe stężenie leku niż wlew dożylny, a bariera otrzewnowa ogranicza przenikanie leku do krwiobiegu i związane z tym działania ogólnoustrojowe. Samo ciepło uszkadza komórki nowotworowe, zwiększa głębokość wnikania leku w tkanki i nasila działanie cytostatyków, takich jak cisplatyna. Ponieważ lek przenika w głąb tkanek jedynie na kilka milimetrów, HIPEC działa na mikroskopowe pozostałości choroby — dlatego warunkiem jest wcześniejsze usunięcie zmian widocznych. Zalecenia towarzystw naukowych co do miejsca HIPEC w leczeniu różnią się między sobą, a protokoły (dobór leku, czas perfuzji, kwalifikacja chorych) wciąż podlegają standaryzacji, więc poza rakiem jajnika metoda jest w dużej mierze oceniana w ramach badań klinicznych.

Stosowana w

Żołądek C16

W przerzutach otrzewnowych raka żołądka oraz w zastosowaniu profilaktycznym metoda pozostaje przedmiotem badań klinicznych i poza nimi nie jest postępowaniem standardowym.

Jelito grube, odbytnica, kanał odbytu C18-C21

Wartość dodana HIPEC do cytoredukcji w przerzutach otrzewnowych raka jelita grubego pozostaje sporna — badanie fazy 3 PRODIGE 7 nie wykazało wydłużenia przeżycia; uzasadnienie zachowuje sama cytoredukcja u starannie dobranych chorych.

Otrzewna, przestrzeń zaotrzewnowa C48

Najlepiej udokumentowane wskazanie: śluzak rzekomy otrzewnej i międzybłoniak otrzewnej, gdzie cytoredukcja skojarzona z HIPEC jest w ośrodkach referencyjnych postępowaniem z wyboru.

Jajnik, jajowód C56-C57

Rozważana przy odroczonej cytoredukcji po chemioterapii neoadiuwantowej w III stopniu zaawansowania (badanie OVHIPEC-1); w nawrocie NCI wskazuje ją jako opcję w ramach badań klinicznych, a stanowiska towarzystw nie są zgodne.

Gdzie prowadzą tę terapię

Źródła

  1. Past, Present, and Future of HIPEC in Ovarian Cancer – review (Cureus, 2021) ↗
  2. Van Driel et al., Hyperthermic Intraperitoneal Chemotherapy in Ovarian Cancer (NEJM, 2018) ↗
  3. NCI – Chemotherapy to Treat Cancer (cancer.gov) ↗