Pęcherz moczowy

C67WHO Vol. 8

Układ moczowy

Kluczowe fakty

Nowe zachorowania rocznie (USA)

84 530 szacowanych w 2026 r. — 4,0% wszystkich nowych zachorowań na nowotwory (SEER)

5-letnie przeżycie względne

79,1% łącznie dla wszystkich stadiów (SEER, 2016–2022)

Główne czynniki ryzyka

Palenie tytoniu (główny czynnik); zawodowy kontakt z farbami, barwnikami, metalami i produktami ropopochodnymi; arsen w wodzie ze studni; przebyta radioterapia miednicy lub cyklofosfamid/ifosfamid; zakażenie przywrą Schistosoma (NCI)

Badania przesiewowe i wykrywanie

Brak rutynowych badań przesiewowych; zwykle wykrywany po krwiomoczu — badania moczu, badania obrazowe (np. urografia TK), cystoskopia z biopsją (NCI)

Typowy wiek i płeć

Mediana wieku w chwili rozpoznania: 73 lata; ok. 4× częstszy u mężczyzn (31,0 vs 7,6 na 100 000/rok, SEER)

Rak pęcherza moczowego powstaje, gdy komórki wyściełające pęcherz — workowaty narząd w dolnej części brzucha, w którym gromadzi się mocz — zaczynają dzielić się w sposób niekontrolowany. Niemal wszystkie raki pęcherza to raki urotelialne (przejściowokomórkowe), wywodzące się z nabłonka wyściełającego wnętrze pęcherza; rak płaskonabłonkowy, gruczolakorak i rak drobnokomórkowy występują rzadko. Kluczowe dla leczenia jest rozróżnienie, czy guz ogranicza się do błony śluzowej (rak nienaciekający mięśniówki), czy nacieka warstwę mięśniową ściany pęcherza. Najczęstszym pierwszym objawem jest krew w moczu (krwiomocz), zwykle o barwie od rdzawej po jasnoczerwoną, która może pojawiać się i na jakiś czas znikać; możliwe jest także częste lub bolesne oddawanie moczu. Nie ma rutynowych badań przesiewowych — chorobę wykrywa się zwykle po wystąpieniu objawów, na podstawie badania moczu, badań obrazowych (np. urografii TK) oraz cystoskopii z biopsją, która potwierdza rozpoznanie.

Rokowania

Rokowanie silnie zależy od stopnia zaawansowania choroby w chwili rozpoznania. Według amerykańskich danych SEER (2016–2022) 5-letnie przeżycie względne wynosi 98,0% dla raka in situ (około połowa rozpoznań), 73,0% w stadium miejscowym, 41,8% przy zajęciu regionalnym i 9,6% przy przerzutach odległych; łącznie dla wszystkich stadiów — 79,1%. Na indywidualne rokowanie wpływają także naciekanie mięśniówki pęcherza, stopień złośliwości guza i odpowiedź na leczenie. Są to statystyki populacyjne, oparte na dużych grupach pacjentów z przeszłości — opisują wartości uśrednione i nie przesądzają o przebiegu choroby u konkretnej osoby, a indywidualne wyniki różnią się znacznie w zależności od stadium zaawansowania, ogólnego stanu zdrowia i leczenia.

🔬 Typy histologiczne

📚 Najnowsze Badania

2026-09-09

Stratyfikacja ryzyka w nienaciekającym raku pęcherza moczowego w erze rozszerzających się opcji terapeutycznych: czy obecne klasyfikacje są nadal wystarczające?

Duquesne I, et al

Narracyjny przegląd czterech głównych systemów klasyfikacji ryzyka w nienaciekającym raku pęcherza moczowego (NMIBC) — AFU, EAU, AUA/SUO i NCCN — wykazał, że obecne klasyfikacje są niezbędne, lecz niewystarczające jako samodzielne narzędzia doboru leczenia w dobie dynamicznie rosnącej liczby opcji terapeutycznych. Wszystkie cztery systemy generują rozbieżne przyporządkowania dla tych samych pacjentów — najbardziej wyraźnie w przypadku choroby Ta wysokiego stopnia złośliwości o niskim zaawansowaniu oraz choroby T1 ze współistniejącym rakiem in situ — podczas gdy cztery leki uzyskały zatwierdzenie FDA dla choroby opornej na BCG, a dwa z trzech niedawnych badań fazy III w grupie wysokiego ryzyka nieleczonej BCG (CREST, POTOMAC) przyniosły pozytywne wyniki. Rzeczywista adherencja do pełnego leczenia BCG pozostaje poniżej 50%, co dodatkowo komplikuje kryteria kwalifikacji zależne od definicji ekspozycji na leczenie wykraczających poza bazowe etykiety ryzyka. Autorzy proponują siedmioosiowy, zorientowany na leczenie schemat klasyfikacji, weryfikowany w określonych punktach kontrolnych, jako bardziej dynamiczną alternatywę dla stałego przypisywania kategorii ryzyka w chwili rozpoznania.

The French journal of urology

Źródło →

2026-09-09

Nowotwory lite w rasopatiach: wnioski z dużej jednoośrodkowej kohorty i przegląd systematyczny piśmiennictwa

Trevisan V, et al

Duże jednoośrodkowe badanie kohortowe wraz z systematycznym przeglądem piśmiennictwa wykazało, że ryzyko nowotworów litych w razopatach jest silnie uzależnione od konkretnego zespołu chorobowego: w zespole Costello (CS) aż u 47,8% chorych stwierdzono co najmniej jeden nowotwór lity, a u 30,4% — nowotwór złośliwy, przy czym dominowały guzy pęcherza moczowego. W grupie 138 osób z razopatami (bez neurofibromatozy typu 1) częstość nowotworów litych w zespole Noonan (NS) wyniosła 10,8% (złośliwych 5,4%, głównie niskozłośliwe guzy OUN związane z wariantami PTPN11), a w zespole sercowo-twarzowo-skórnym (CFCS) — 7,3% (złośliwych 2,4%). Mediana wieku zachorowania wyniosła odpowiednio 19, 14 i 13 lat dla NS, CS i CFCS, a w analizie literaturowej zidentyfikowano kandydujące warianty ryzyka w genach HRAS, PTPN11 i SOS1, różniące się od mutacyjnych hotspotów znanych z białaczek dziecięcych i sporadycznych nowotworów. Wyniki te przemawiają za wdrożeniem spersonalizowanych, uzależnionych od zespołu i genotypu strategii nadzoru onkologicznego, w szczególności monitorowania w kierunku raka pęcherza moczowego u pacjentów z zespołem Costello.

Journal of medical genetics

Źródło →

2026-09-09

Jakość życia pacjentów objętych aktywną obserwacją z powodu raka pęcherza moczowego

Hurle R, et al

Pacjenci chorujący na raka pęcherza moczowego i objęci aktywną obserwacją doświadczają wymiernych skutków w zakresie zdrowotnej jakości życia, co podkreśla kluczowe znaczenie wyników zgłaszanych przez pacjentów w tej rosnącej strategii postępowania. Badanie opublikowane w BJU International oceniło wskaźniki jakości życia w grupie chorych na raka pęcherza moczowego uczestniczących w protokołach aktywnej obserwacji, analizując wpływ odroczenia natychmiastowego leczenia na dobrostan fizyczny, psychologiczny i funkcjonalny. Wyniki wskazują, że aktywna obserwacja — choć chroni pacjentów przed natychmiastowym obciążeniem związanym z procedurami — niesie ze sobą własne konsekwencje dla jakości życia, które klinicyści muszą uwzględniać poprzez ustrukturyzowane wsparcie i monitorowanie chorych. Oczekuje się, że wyniki te będą wspierać dyskusje dotyczące wspólnego podejmowania decyzji między urologami a pacjentami rozważającymi obserwację jako alternatywę dla wczesnej interwencji w przypadku raka pęcherza moczowego niskiego ryzyka.

BJU international

Źródło →