Cancer3.AITerapie nowotworówPozostałe metody leczenia miejscowego › Terapia fotodynamiczna (PDT)

Terapia fotodynamiczna (PDT)

Terapia fotodynamiczna (PDT) niszczy komórki nowotworowe i przednowotworowe za pomocą leku aktywowanego światłem. Fotouczulacz gromadzi się w nieprawidłowych komórkach, a światło o odpowiedniej długości fali wyzwala reakcję, w której powstaje zabójcza dla komórek forma tlenu. W USA metoda jest zarejestrowana m.in. w niektórych nowotworach i stanach przedrakowych skóry, chłoniaku T-komórkowym skóry, raku przełyku, przełyku Barretta i niedrobnokomórkowym raku płuca; ponieważ światło wnika w tkanki tylko na około 1 cm, PDT nadaje się do zmian na skórze i w błonach śluzowych narządów.

Jak działa

Leczenie przebiega w dwóch etapach. Najpierw podaje się fotouczulacz — dożylnie, doustnie lub bezpośrednio na skórę. Przez kolejne 24–72 godziny lek jest usuwany z większości zdrowych komórek, ale pozostaje skoncentrowany w komórkach nowotworowych. Następnie leczony obszar naświetla się: lampą lub laserem bezpośrednio na zmianę skórną, a w przypadku guzów wewnątrz ciała — światłem prowadzonym przez cienkie światłowody, które wprowadza się endoskopem. Aktywowany lek wytwarza reaktywną formę tlenu niszczącą komórki; PDT może też uszkadzać naczynia krwionośne odżywiające guz i pobudzać układ odpornościowy do jego zwalczania. Zabieg wykonuje się zwykle ambulatoryjnie; można go powtarzać i łączyć z innymi metodami leczenia. Główne ograniczenia to płytkie wnikanie światła — duże lub głęboko położone guzy odpowiadają słabo — oraz przejściowa nadwrażliwość na światło: po porfimerze sodu skóra i oczy pozostają wrażliwe na światło przez około sześć tygodni, dlatego trzeba unikać silnego oświetlenia. Miejscowe działania niepożądane to m.in. oparzenia, obrzęk, ból i blizny; pozostałe zależą od leczonej okolicy.

Stosowana w

Przełyk C15

Przełyk Barretta oraz rak przełyku; stosowana także objawowo, gdy guz zwęża światło przełyku i utrudnia połykanie.

Płuca i oskrzela C33-C34

Niedrobnokomórkowy rak płuca, w tym zastosowanie objawowe przy guzie zwężającym drogi oddechowe.

Raki skóry inne niż czerniak (NMSC) C44

Rejestracyjne wskazanie skórne: rogowacenie słoneczne, rak podstawnokomórkowy i rak kolczystokomórkowy w stopniu 0 — zmiany powierzchowne, do których światło dociera.

Chłoniaki T- i NK-komórkowe C84, C86

Zaawansowany chłoniak skórny T-komórkowy — jedno ze wskazań rejestracyjnych metody.

Źródła

  1. National Cancer Institute — Photodynamic Therapy to Treat Cancer ↗