Cancer3.AITerapie nowotworówRadioterapia › Teleradioterapia (EBRT)

Teleradioterapia (EBRT)

Teleradioterapia polega na napromienianiu guza precyzyjnie kierowanymi wiązkami z aparatu znajdującego się poza ciałem i jest najczęściej stosowaną formą radioterapii. Nowoczesne techniki, takie jak IMRT, dopasowują rozkład dawki do kształtu guza, a metody stereotaktyczne (SRS, SBRT) pozwalają podać kilka bardzo wysokich dawek na małe, dobrze odgraniczone zmiany. Leczenie prowadzi się zwykle w krótkich codziennych sesjach, pięć dni w tygodniu przez kilka tygodni; nie sprawia ono, że pacjent staje się promieniotwórczy.

Jak działa

Aparat — najczęściej akcelerator liniowy wytwarzający wysokoenergetyczne wiązki fotonów — kieruje promieniowanie na guz z wielu stron. Tam, gdzie wiązki się przecinają, dawka sumuje się wewnątrz guza, a każda pojedyncza wiązka przechodzi przez mniejszą objętość zdrowych tkanek. Promieniowanie uszkadza DNA komórek nowotworowych; komórki, których DNA nie da się już naprawić, przestają się dzielić lub giną — dlatego efekt leczenia narasta w ciągu dni i tygodni. Przed rozpoczęciem terapii na podstawie badań obrazowych (TK, MRI) precyzyjnie wyznacza się obszar napromieniania i planuje układ wiązek (radioterapia konformalna 3D). W radioterapii z modulacją intensywności dawki (IMRT) wiązkę dzieli się na wiele drobnych wiązek o indywidualnie dobieranej mocy, dzięki czemu wybrane fragmenty guza otrzymują wyższą dawkę, a sąsiednie narządy — niższą. Radioterapia sterowana obrazem (IGRT) dodaje obrazowanie w trakcie samych sesji, co pozwala korygować zmiany ułożenia ciała. Techniki stereotaktyczne — radiochirurgia (SRS) stosowana przy małych, dobrze odgraniczonych guzach mózgu i ośrodkowego układu nerwowego oraz radioterapia stereotaktyczna (SBRT) przy małych, izolowanych zmianach poza nim, często w płucu lub wątrobie — skupiają wiązki tak precyzyjnie, że całe leczenie można zamknąć w jednej lub kilku sesjach.

Stosowana w

Płuca i oskrzela C33-C34

radykalna opcja przy braku możliwości operacji (w tym radioterapia stereotaktyczna) oraz element chemioradioterapii w III stopniu zaawansowania

Raki inwazyjne piersi C50

standardowe leczenie uzupełniające po operacji oszczędzającej

Gruczoł krokowy (prostata) C61

radykalna alternatywa dla operacji w chorobie ograniczonej i miejscowo zaawansowanej

Przełyk C15

chemioradioterapia stosowana przed operacją lub jako leczenie definitywne

Szyjka macicy C53

chemioradioterapia to standard w chorobie miejscowo zaawansowanej

Jelito grube, odbytnica, kanał odbytu C18-C21

przedoperacyjna (chemio)radioterapia to standard w miejscowo zaawansowanym raku odbytnicy

Tarczyca C73

stosowana w wybranych przypadkach miejscowo zaawansowanych i w raku anaplastycznym

Trzustka C25

chemioradioterapia to opcja w wybranych przypadkach choroby miejscowo zaawansowanej

Pęcherz moczowy C67

element trójmodalnego leczenia oszczędzającego pęcherz u wybranych chorych

Gdzie prowadzą tę terapię

Wielkopolskie Centrum Onkologii, Poznań Poznań · leczenie rutynowe Centrum Onkologii i Traumatologii im. Kopernika, Łódź Łódź · leczenie rutynowe Narodowy Instytut Onkologii, Oddział Gliwice Gliwice · leczenie rutynowe Dolnośląskie Centrum Onkologii, Wrocław Wrocław · leczenie rutynowe Białostockie Centrum Onkologii Białystok · leczenie rutynowe Uniwersyteckie Centrum Kliniczne, Gdańsk Gdańsk · leczenie rutynowe Szpital Uniwersytecki w Krakowie Kraków · leczenie rutynowe Centrum Onkologii w Bydgoszczy Bydgoszcz · leczenie rutynowe Narodowy Instytut Onkologii, Warszawa Warszawa · leczenie rutynowe Salve Medica — Szpital i Przychodnie, ul. Szparagowa (Łódź) Łódź · leczenie rutynowe Mazowiecki Szpital Onkologiczny — Wieliszew Wieliszew · leczenie rutynowe Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Opolskie Centrum Onkologii im. prof. Tadeusza Koszarowskiego w Opolu Opole · leczenie rutynowe Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Fryderyka Chopina w Rzeszowie — Podkarpackie Centrum Onkologii Rzeszów · leczenie rutynowe NU-MED Centrum Diagnostyki i Terapii Onkologicznej — Katowice Katowice · leczenie rutynowe Exira Gamma Knife — Centrum Radiochirurgii, Katowice Katowice · leczenie rutynowe Centrum Radioterapii Amethyst (Kraków) Kraków · leczenie rutynowe Centrum Radioterapii i Onkologii NU-MED — Elbląg, ul. Królewiecka 146 Elbląg · leczenie rutynowe Centrum Gamma Knife Warszawa Warszawa · leczenie rutynowe Poradnia Specjalistyczna Insula — Bełchatów Bełchatów · leczenie rutynowe Specjalistyczny Szpital Onkologiczny NU-MED — Tomaszów Mazowiecki, ul. Jana Pawła II 35 Tomaszów Mazowiecki · leczenie rutynowe Międzynarodowe Centrum Onkologii Affidea — Koszalin Koszalin · leczenie rutynowe Międzynarodowe Centrum Onkologii Affidea — Poznań Poznań · leczenie rutynowe Centrum Medyczne HCP — Szpital im. św. Jana Pawła II, Poznań Poznań · leczenie rutynowe NU-MED Centrum Diagnostyki i Terapii Onkologicznej — Zamość, Aleje Jana Pawła II 10 Zamość · leczenie rutynowe

Źródła

  1. National Cancer Institute – External Beam Radiation Therapy ↗
  2. National Cancer Institute – Radiation Therapy to Treat Cancer ↗