Radiofarmaceutyki (radioterapia izotopowa)

Typowy radiofarmaceutyk terapeutyczny składa się z trzech elementów: atomu promieniotwórczego, cząsteczki naprowadzającej, która rozpoznaje i wiąże charakterystyczny cel na komórkach nowotworowych, oraz łącznika spajającego obie części. Po połknięciu lub wstrzyknięciu lek krąży we krwi i gromadzi się w tkankach wyznaczonych przez swój cel. Rozpadający się atom promieniotwórczy uwalnia energię, która uszkadza DNA związanej komórki oraz mniej więcej 10–30 komórek sąsiednich — wystarczająco, aby razić ognisko nowotworu, ale z ograniczeniem szkód w dalej położonych zdrowych tkankach. Każdy lek trafia do celu inaczej. Jod naturalnie gromadzi się w tkance tarczycy, więc I-131 napromienia komórki raka tarczycy niezależnie od ich położenia w organizmie. Rad-223 „udaje” wapń i wbudowuje się w miejsca wzmożonej przebudowy kości wokół przerzutów raka gruczołu krokowego. Dotatat lutetu Lu-177 wiąże się z receptorami somatostatynowymi na komórkach nowotworów neuroendokrynnych; w badaniu, które doprowadziło do jego rejestracji w 2018 r., zwiększył odsetek chorych, u których guzy się zmniejszyły, z około 7% do około 17%. Na tej samej zasadzie działają radiofarmaceutyki celujące w białko PSMA w raku gruczołu krokowego. Po niektórych terapiach — zwłaszcza jodem promieniotwórczym — organizm przez pewien czas emituje promieniowanie, dlatego przez kilka dni zaleca się proste środki ostrożności w kontaktach z innymi osobami.