Inhibitory PARP
Inhibitory PARP to leki drobnocząsteczkowe blokujące enzymy PARP, których komórki nowotworowe używają do naprawy uszkodzonego DNA. Działają szczególnie na guzy, w których jeden ze szlaków naprawy DNA jest już uszkodzony — najczęściej z powodu mutacji BRCA1 lub BRCA2 — ponieważ takie komórki tracą ostatnią sprawną drogę naprawy i giną. Na przykład olaparyb jest zarejestrowany w określonych sytuacjach w raku jajnika, piersi, trzustki i gruczołu krokowego, zwykle po potwierdzeniu odpowiedniej mutacji badaniem.
Jak działa
Każda komórka nieustannie naprawia drobne pęknięcia swojego DNA, a jedną z głównych dróg naprawy obsługują enzymy zwane PARP. Druga, dokładniejsza droga — rekombinacja homologiczna — wymaga sprawnych genów BRCA1 i BRCA2. W wielu rakach jajnika, piersi, trzustki i gruczołu krokowego mutacja BRCA już wyłączyła tę drugą drogę, więc komórka nowotworowa polega wyłącznie na PARP.
Inhibitor PARP blokuje tę ostatnią drogę: nienaprawione pęknięcia pojedynczej nici DNA zamieniają się podczas podziału komórki w pęknięcia obu nici, a komórka, która nie potrafi ich naprawić, ginie. Zdrowe komórki z prawidłowymi genami BRCA wciąż mają swoją drogę zapasową — dlatego lek uderza w guz mocniej niż w prawidłowe tkanki; badacze nazywają tę zasadę letalnością syntetyczną. Materiały NCI wskazują też, że część inhibitorów dodatkowo unieruchamia enzym PARP na nici DNA, pogłębiając uszkodzenia. Leki te proponuje się zwykle po potwierdzeniu badaniem mutacji BRCA lub innego zaburzenia szlaku naprawy DNA.
Stosowana w
Jajnik, jajowód
C56-C57
uznane leczenie podtrzymujące, zwłaszcza przy mutacji BRCA
Trzustka
C25
podtrzymujący olaparyb to opcja w chorobie przerzutowej z germinalną mutacją BRCA