Efekt przeszczep przeciw białaczce (GvL)
Efekt przeszczep przeciw białaczce nie jest osobnym zabiegiem, lecz zjawiskiem immunologicznym obserwowanym po przeszczepieniu allogenicznym: białe krwinki dawcy rozpoznają pozostałe komórki białaczkowe jako obce i je niszczą. Według NCI efekt ten może poprawiać skuteczność leczenia i jest jednym z powodów, dla których przeszczepienie od dawcy daje coś więcej niż samą odbudowę szpiku po wysokodawkowej terapii. Zjawisko ma dwie strony: ta sama reakcja odpornościowa komórek dawcy, skierowana przeciw zdrowym tkankom, wywołuje chorobę przeszczep przeciw gospodarzowi.
Jak działa
Po przeszczepieniu allogenicznym układ odpornościowy chorego jest stopniowo zastępowany przez komórki wywodzące się z przeszczepu dawcy. Ponieważ dawca i biorca różnią się antygenami tkankowymi, komórki odpornościowe dawcy mogą rozpoznać komórki białaczkowe, które przetrwały leczenie kondycjonujące, jako obce i je wyeliminować. To działanie immunologiczne uzupełnia chemioterapię i radioterapię, a nie je zastępuje; w większym stopniu opierają się na nim przeszczepienia o zredukowanej intensywności (tzw. mini-przeszczepienia), w których dawki kondycjonowania są niższe.
Efektu tego trudno oddzielić od choroby przeszczep przeciw gospodarzowi, ponieważ oba zjawiska wynikają z tej samej reakcji odpornościowej komórek dawcy — NCI opisuje ją jako "przeszczep przeciw nowotworowi", gdy jest skierowana na komórki nowotworowe. Zespoły transplantacyjne starają się więc tak prowadzić leczenie — poprzez staranny dobór dawcy i leki hamujące odporność — aby ograniczyć szkody w zdrowych tkankach, nie tracąc korzystnego działania przeciwbiałaczkowego.
Stosowana w
Ostre białaczki szpikowe (AML)
C92-C94
immunologiczny efekt przeszczep przeciw białaczce warunkuje skuteczność przeszczepienia allogenicznego