Szczepionki przeciwnowotworowe
Terapeutyczne szczepionki przeciwnowotworowe uczą układ odpornościowy rozpoznawać antygeny — cząsteczki obecne na komórkach nowotworowych, a rzadkie lub nieobecne w zdrowych tkankach — i niszczyć komórki, które je noszą. Formalnie stanowią gałąź immunoterapii; prezentujemy je jako osobną grupę, ponieważ ta dziedzina wyraźnie nabrała rozpędu, czego zwieńczeniem było ogłoszone w sierpniu 2026 r. pierwsze pozytywne badanie 3. fazy zindywidualizowanej terapii neoantygenowej. W odróżnieniu od szczepionek profilaktycznych, które chronią zdrowe osoby przed zakażeniami mogącymi prowadzić do nowotworu, szczepionki terapeutyczne podaje się osobom już chorym. Grupa obejmuje bardzo różne podejścia: BCG — preparat bakteryjny stosowany w raku pęcherza od dziesięcioleci, sipuleucel-T — szczepionkę komórkową w raku gruczołu krokowego, oraz spersonalizowane szczepionki mRNA projektowane na podstawie mutacji guza konkretnego pacjenta.
Zindywidualizowane szczepionki mRNA (neoantygenowe)
Pierwsza zindywidualizowana terapia neoantygenowa z pozytywnym wynikiem badania 3. fazy: w badaniu INTerpath-001 intismeran autogene (mRNA-4157) w skojarzeniu z pembrolizumabem poprawił przeżycie wolne od nawrotu i przeż…
Sipuleucel-T (Provenge)
Sipuleucel-T (Provenge) to szczepionka komórkowa zarejestrowana przez FDA w 2010 r. — pierwsza terapeutyczna szczepionka przeciwnowotworowa dopuszczona do obrotu. Stosuje się ją w przerzutowym raku gruczołu krokowego, kt…
BCG w raku pęcherza moczowego
BCG to najstarsza immunoterapia stosowana rutynowo w onkologii: żywy, osłabiony szczep bakterii Mycobacterium bovis podawany bezpośrednio do pęcherza moczowego w leczeniu raka pęcherza nienaciekającego błony mięśniowej. …
Szczepionki wektorowe i peptydowe
Szczepionki wektorowe i peptydowe tworzą szeroką, eksperymentalną klasę szczepionek przeciwnowotworowych: żadna nie jest zarejestrowana do rutynowego stosowania, a oceniane są głównie w badaniach klinicznych 1. i 2. fazy…