Immunoterapia
Immunoterapia to grupa metod leczenia nowotworów, które pomagają układowi odpornościowemu pacjenta rozpoznawać i niszczyć komórki nowotworowe — te bowiem często unikają ataku, „wyłączając” odpowiedź immunologiczną. Według amerykańskiego Narodowego Instytutu Raka (NCI) obejmuje ona kilka odrębnych podejść: inhibitory punktów kontrolnych, terapie z przeniesieniem limfocytów T (w tym CAR-T), przeciwciała terapeutyczne — również bispecyficzne — modulatory układu odpornościowego, takie jak cytokiny, oraz wirusy onkolityczne. Część leków podaje się dożylnie, inne wstrzykuje bezpośrednio do guza lub do pęcherza moczowego. Immunoterapia jest zarejestrowana w wielu typach nowotworów, ale nie jest jeszcze stosowana tak powszechnie jak chirurgia, chemioterapia czy radioterapia, a pobudzony układ odpornościowy może działać także przeciw zdrowym tkankom, z czym wiążą się charakterystyczne działania niepożądane. Do immunoterapii należą również terapeutyczne szczepionki przeciwnowotworowe — na tej stronie opisujemy je jednak w osobnej grupie.
Inhibitory punktów kontrolnych
Inhibitory punktów kontrolnych blokują naturalne „hamulce” układu odpornościowego — białka punktów kontrolnych, m.in. PD-1, PD-L1 i CTLA-4 — które nowotwór wykorzystuje, by wyłączać limfocyty T; dzięki temu układ odporno…
Terapia CAR-T
Terapia CAR-T to odmiana terapii z przeniesieniem limfocytów T: własne limfocyty T pacjenta modyfikuje się genetycznie w laboratorium, aby wytwarzały chimeryczny receptor antygenowy (CAR) rozpoznający konkretne białko na…
Przeciwciała bispecyficzne
Przeciwciała bispecyficzne to wytwarzane laboratoryjnie białka o dwóch „ramionach”: jedno wiąże białko na komórkach nowotworowych, a drugie białko CD3 na limfocytach T, fizycznie zbliżając obie komórki do siebie, tak aby…
Cytokiny
Cytokiny to własne białka sygnałowe układu odpornościowego — przede wszystkim interferony i interleukiny — podawane w postaci wytworzonej laboratoryjnie, aby wzmocnić odpowiedź organizmu przeciw nowotworowi; NCI zalicza …
Wirusy onkolityczne
Wirusy onkolityczne zakażają komórki nowotworowe i namnażają się w nich, aż komórka pęka; komórki prawidłowe potrafią wirusa zniszczyć, więc pozostają oszczędzone, a resztki obumierających komórek guza dodatkowo pomagają…